เปิดแผนที่ทุนการศึกษาสำคัญของไทย ตั้งแต่นักเรียน ม.3–ม.6 อาชีวศึกษา นักศึกษา ปริญญาตรี–เอก ไปจนถึงการศึกษาวิชาชีพและวิจัยต่างประเทศ

“ทุนพระราชทาน” เป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่ช่วยสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่เยาวชนไทยมาอย่างต่อเนื่อง แต่ทุนที่เกี่ยวข้องกับพระราชทาน พระราชดำริ พระราชานุเคราะห์ พระบรมราชูปถัมภ์ และพระราชินูปถัมภ์ มีหลายรูปแบบและอยู่ภายใต้การดูแลของหลายหน่วยงาน

บางทุนเปิดให้สมัครหรือสอบแข่งขันโดยตรง บางทุนต้องผ่านโรงเรียน มหาวิทยาลัย จังหวัด หรือหน่วยงานต้นสังกัด ขณะที่บางทุนเป็นทุนเฉพาะกลุ่ม เช่น เยาวชนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ เด็กพิการ บุตรตำรวจตระเวนชายแดน พระภิกษุและสามเณร หรือนักศึกษาที่ได้รับการเสนอชื่อจากสถาบัน

“สำนักข่าวการศึกษาไทย” จึงรวบรวมและตรวจสอบข้อมูลใหม่ โดยแยกประเภททุนให้ชัดเจน เพื่อให้ผู้ปกครอง นักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจสามารถใช้เป็นฐานข้อมูลสำหรับวางแผนเตรียมตัวสมัครทุนได้อย่างถูกต้อง

ข้อมูลสถานะการรับสมัครในบทความนี้ตรวจสอบ ณ วันที่ 13 สิงหาคม 2569 และในกรณีที่ปี 2570 ยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการ จะระบุเป็น “ช่วงเวลาอ้างอิงจากรอบที่ผ่านมา” ไม่ใช่วันรับสมัครที่ยืนยันแล้ว

ทำความเข้าใจก่อนสมัคร “ทุนพระราชทาน” ไม่ได้สมัครเหมือนกันทุกทุน

สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าเห็นชื่อทุนแล้วเข้าใจว่าสามารถสมัครออนไลน์ได้ทุกคน เพราะระบบของแต่ละโครงการแตกต่างกัน

กลุ่มแรกคือ ทุนที่เปิดรับสมัครหรือสอบแข่งขันโดยตรง เช่น ทุนเล่าเรียนหลวง และทุนพัชรกิติยาภาฯ เพื่อการศึกษากฎหมาย

กลุ่มที่สองคือ ทุนที่ต้องผ่านการเสนอชื่อจากโรงเรียน มหาวิทยาลัย จังหวัด หรือหน่วยงานต้นสังกัด เช่น ทุน ม.ท.ศ. ทุนร่วมจิตต์น้อมเกล้าฯ และทุนพระราชทานเพื่อการศึกษาสงเคราะห์บางประเภท

กลุ่มที่สามคือ ทุนเฉพาะกลุ่มหรือเฉพาะสถาบัน เช่น ทุนคุณพุ่ม ทุนสมเด็จย่า 90 ทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย และทุนสำหรับครอบครัวตำรวจตระเวนชายแดน

ส่วนกลุ่มที่สี่คือ ทุนในพระราชานุเคราะห์เพื่อศึกษาต่อต่างประเทศ ซึ่งมีทั้งระดับปริญญาโทและปริญญาเอก และมีขั้นตอนการคัดเลือกตามประกาศของมูลนิธิและมหาวิทยาลัยเจ้าของทุน

ต้นฉบับข้อมูลเดิมของบทความได้แบ่งทุนออกเป็นระบบสมัครตรง ระบบเสนอชื่อผ่านสถาบัน/พื้นที่ และทุนพระราชานุเคราะห์เฉพาะกลุ่มอยู่แล้ว ซึ่งเป็นหลักการสำคัญที่ควรรักษาไว้ในการนำเสนอข้อมูลแก่ผู้สมัคร

1. ทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ.

ทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. เป็นทุนที่มุ่งเปิดโอกาสให้เยาวชนไทยที่เรียนดี ประพฤติดี มีคุณธรรม แต่มีข้อจำกัดด้านฐานะหรือโอกาสทางการศึกษา ได้ศึกษาต่ออย่างต่อเนื่องตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายไปจนถึงระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า ตามหลักเกณฑ์ของโครงการ

จุดสำคัญคือ ผู้สนใจ ไม่ได้สมัครกับส่วนกลางในลักษณะทุนออนไลน์ทั่วไป แต่เข้าสู่กระบวนการคัดเลือกผ่านสถานศึกษา จังหวัด และหน่วยงานที่รับผิดชอบ

การพิจารณาไม่ได้ดูเฉพาะผลการเรียน แต่ยังพิจารณาความประพฤติ คุณธรรม ความมุ่งมั่น ความเหมาะสมของครอบครัว และความพร้อมในการรับโอกาสทางการศึกษา

สำหรับผู้ที่จะเตรียมตัวเข้าสู่กระบวนการรุ่นต่อไป ควรเริ่มเตรียมตั้งแต่ระดับ ม.3 โดยเฉพาะผลการเรียน ความประพฤติ กิจกรรมจิตอาสา และเอกสารแสดงฐานะครอบครัว

สถานะ: ปีการศึกษา 2569 ดำเนินกระบวนการคัดเลือกตามระบบของโครงการแล้ว

เตรียมตัวปี 2570: ติดตามโรงเรียน สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด และประกาศของกระทรวงศึกษาธิการตั้งแต่ช่วงต้นปี

แหล่งข้อมูล: กระทรวงศึกษาธิการ

2. ทุนเล่าเรียนหลวง

ทุนเล่าเรียนหลวง หรือ King’s Scholarship เป็นทุนรัฐบาลที่มีประวัติยาวนานในการส่งเสริมเยาวชนไทยไปศึกษาต่อต่างประเทศ

สำหรับทุนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย สำนักงาน ก.พ. เป็นหน่วยงานดำเนินการรับสมัครและสอบแข่งขัน โดยในปีงบประมาณ 2569 มีทุนเล่าเรียนหลวง 3 หน่วยทุน รวม 9 ทุน และเปิดรับสมัครระหว่างวันที่ 10–30 ตุลาคม 2568

ผู้สนใจปี 2570 จึงควรเริ่มเตรียมตัวตั้งแต่ก่อนเดือนตุลาคม โดยเฉพาะผลการเรียน ภาษาอังกฤษ และการเตรียมสอบแข่งขัน

สถานะปี 2569: ปิดรับสมัครแล้ว

ช่วงอ้างอิงสำหรับปี 2570: ประมาณเดือนตุลาคม หากกำหนดการยังเป็นไปในลักษณะเดียวกับปีที่ผ่านมา ทั้งนี้ต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการ

แหล่งข้อมูล: สำนักงาน ก.พ.

3. ทุนอานันทมหิดล

มูลนิธิอานันทมหิดล เป็นทุนระดับสูงที่มีจุดมุ่งหมายส่งเสริมผู้มีความสามารถทางวิชาการให้ได้รับการศึกษาขั้นสูงในต่างประเทศ เพื่อนำความรู้กลับมาสร้างประโยชน์แก่ประเทศ

ทุนมีหลายแผนกวิชา ดังนั้นคุณสมบัติ วิธีการเสนอชื่อ และช่วงเวลาคัดเลือกอาจแตกต่างกันตามสาขา

ผู้สมัครจึงไม่ควรเตรียมตัวเพียงเรื่องเกรด แต่ควรสร้างผลงานทางวิชาการ ความสามารถเฉพาะด้าน ภาษาอังกฤษ และประวัติการทำประโยชน์ต่อส่วนรวม

ระดับ: การศึกษาขั้นสูงระดับบัณฑิตศึกษาและการศึกษาต่อเนื่องตามหลักเกณฑ์ของแต่ละแผนกวิชา

วิธีคัดเลือก: ผ่านกระบวนการของแผนกวิชาและคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่ทุนสมัครออนไลน์ทั่วไป

สถานะ: ดำเนินงานต่อเนื่อง แต่กำหนดการต้องตรวจสอบเป็นรายแผนกวิชา

แหล่งข้อมูลพระราชดำริ: สำนักงาน กปร.

4. ทุนพัชรกิติยาภาเพื่อการศึกษากฎหมาย ณ Cornell Law School

ทุนนี้เป็นทุนสำคัญสำหรับผู้จบการศึกษาด้านกฎหมายที่ต้องการศึกษาต่อระดับสูงในต่างประเทศ

สำหรับปี 2569 เนติบัณฑิตยสภา ในพระบรมราชูปถัมภ์ มีประกาศรับสมัครเพื่อสอบแข่งขันรับทุนพัชรกิติยาภาฯ ลงวันที่ 19 พฤษภาคม 2569

ทุนนี้เป็นการศึกษาต่อด้านกฎหมาย ณ Cornell Law School ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยผู้สมัครต้องตรวจคุณสมบัติด้านวุฒิการศึกษา เนติบัณฑิต และภาษาอังกฤษตามประกาศของปีนั้นโดยตรง

สถานะปี 2569: เปิดรับสมัครตามประกาศปี 2569

กำหนดการปี 2570: ยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการ ณ วันที่จัดทำบทความ จึงไม่ควรนำกำหนดการปี 2569 ไปเขียนเป็นกำหนดการที่ยืนยันแล้วของปี 2570

ผู้สนใจควรเตรียมภาษาอังกฤษและเอกสารทางกฎหมายล่วงหน้า

แหล่งข้อมูล: เนติบัณฑิตยสภา ในพระบรมราชูปถัมภ์ – กองทุนพัชรกิติยาภาฯ

5. ทุนภูมิพล

ทุนภูมิพล เป็นทุนการศึกษาที่มีประวัติการพระราชทานเพื่อช่วยเหลือนักศึกษาที่ขาดแคลนทุนทรัพย์

ทุนนี้มีลักษณะสำคัญคือ ไม่ได้มีระบบสมัครกลางทั่วประเทศ แต่การดำเนินงานขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยหรือสถาบันการศึกษาที่มีทุนประเภทนี้

นักศึกษาควรสอบถามกองกิจการนักศึกษา คณะ หรือหน่วยงานทุนของมหาวิทยาลัยที่กำลังศึกษาอยู่

สถานะ: ดำเนินการผ่านสถาบันการศึกษา

การเตรียมตัว: ตรวจประกาศทุนของมหาวิทยาลัยทุกปี และเตรียม Transcript หนังสือรับรองความประพฤติ และหลักฐานฐานะครอบครัว

6. ทุนการศึกษาเฉลิมราชกุมารี

ทุนการศึกษาเฉลิมราชกุมารีเป็นทุนตามพระราชดำริที่มุ่งสนับสนุนนักเรียนและสามเณรที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ โดยเฉพาะกลุ่มที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลและมีข้อจำกัดด้านโอกาสทางการศึกษา

ทุนมีลักษณะสนับสนุนต่อเนื่องจากระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือระดับ ปวช. ไปสู่ระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า ตามหลักเกณฑ์ของโครงการ

การคัดเลือกเกี่ยวข้องกับหน่วยงานการศึกษา เช่น สพฐ. สอศ. และหน่วยงานด้านพระพุทธศาสนา

สถานะ: ดำเนินการตามการจัดสรรของหน่วยงาน

ไม่ใช่ทุนสมัครออนไลน์ทั่วไป

7. ทุนการศึกษาในพระบรมราชานุเคราะห์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาระบุว่า มูลนิธิได้ให้ทุนแก่นักเรียนและนักศึกษาที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ทุกระดับ ตั้งแต่ประถมศึกษาถึงระดับอุดมศึกษา โดยเริ่มให้ทุนมาตั้งแต่ พ.ศ. 2525 และมีผู้ได้รับทุนแล้วมากกว่า 30,000 ทุน

ทุนประเภทนี้จึงมีความสำคัญอย่างมากสำหรับนักเรียนและนักศึกษาที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ แต่การเข้าถึงทุนต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และช่องทางที่มูลนิธิหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำหนด

สถานะ: มีการดำเนินงานต่อเนื่อง

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา

8. ทุนสิริกิติ์บรมราชินีนาถ

ทุนสิริกิติ์บรมราชินีนาถเป็นทุนระดับสูงที่จัดตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมผู้มีความรู้ความสามารถให้ไปศึกษาหรือเพิ่มพูนความรู้ในประเทศที่เป็นแหล่งวิชาการ เพื่อนำความรู้กลับมาพัฒนาประเทศ

มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาระบุว่าทุนครอบคลุม ระดับปริญญาโท ปริญญาเอก หลังปริญญาเอก และทุนวิจัย ทั้งในประเทศและต่างประเทศ

สถานะ: มีประวัติการดำเนินงานทุนอย่างเป็นทางการ แต่ไม่ควรระบุวันเปิดรับสมัครปี 2570 จนกว่าจะมีประกาศใหม่

ผู้สนใจควรติดตามมูลนิธิและเตรียมประวัติทางวิชาการ ผลงานวิจัย และภาษาอังกฤษล่วงหน้า

9. ทุนมูลนิธิช่วยนักเรียนที่ขาดแคลน ในพระบรมราชินูปถัมภ์ – ม.น.ข. และ “ทุนนวฤกษ์”

มูลนิธิช่วยนักเรียนที่ขาดแคลน ในพระบรมราชินูปถัมภ์ เป็นอีกองค์กรสำคัญที่ควรอยู่ในฐานข้อมูลทุนการศึกษาของประเทศไทย

หนึ่งในทุนที่มีประวัติสำคัญคือ “ทุนนวฤกษ์” ซึ่งเกิดขึ้นจากพระราชทานทุนประเดิมและนำดอกผลมาใช้ช่วยเหลือนักเรียนที่ขาดแคลน

ทุนมีเป้าหมายช่วยให้นักเรียนที่มีความตั้งใจเรียนแต่มีข้อจำกัดทางเศรษฐกิจสามารถศึกษาต่อได้

สถานะ: มีการดำเนินงานด้านทุนการศึกษา

การเตรียมตัว: ติดตามประกาศของมูลนิธิและหน่วยงานการศึกษาในพื้นที่ เพราะไม่ใช่ทุนมหาวิทยาลัยที่เปิดสมัครออนไลน์แบบเดียวกันทุกจังหวัด

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิช่วยนักเรียนที่ขาดแคลน ในพระบรมราชินูปถัมภ์

10. ทุนมูลนิธิร่วมจิตต์น้อมเกล้าฯ เพื่อเยาวชน ในพระบรมราชินูปถัมภ์

มูลนิธิร่วมจิตต์น้อมเกล้าฯ เพื่อเยาวชน ในพระบรมราชินูปถัมภ์ เป็นทุนที่มุ่งช่วยเหลือเยาวชนที่มีความประพฤติดีแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2569 มูลนิธิยังดำเนินงานอย่างต่อเนื่องทั่วประเทศ โดยมีระบบคณะกรรมการทุนการศึกษาระดับจังหวัดและคณะกรรมการอุปการะเยาวชนประจำจังหวัด

ตัวอย่างเช่น จังหวัดอำนาจเจริญมีการจัดสรรทุนปีการศึกษา 2569 จำนวน 9 ทุน แบ่งเป็นระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา

จึงเห็นได้ชัดว่า ทุนนี้ไม่ได้เป็นทุนสมัครออนไลน์กลางสำหรับทุกคน แต่ใช้กลไกการคัดเลือกผ่านจังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

สถานะปี 2569: มีการจัดสรรและมอบทุนแล้ว

เตรียมตัวปี 2570: ติดตามศึกษาธิการจังหวัด โรงเรียน และคณะกรรมการทุนการศึกษาของจังหวัด

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิร่วมจิตต์น้อมเกล้าฯ เพื่อเยาวชนฯ

11. ทุนการศึกษามูลนิธิคุณพุ่ม

ทุนมูลนิธิคุณพุ่มเป็นทุนที่มุ่งช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ โดยเฉพาะเด็กออทิสติกและเด็กพิการ ตามหลักเกณฑ์ของโครงการ

จุดเด่นของทุนคือช่วยลดภาระครอบครัวและสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพของเด็ก

กลุ่มเป้าหมาย: เด็กและเยาวชนที่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ของมูลนิธิและหน่วยงานพื้นที่

วิธีสมัคร: ขึ้นอยู่กับประกาศของจังหวัด ศูนย์การศึกษาพิเศษ หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ

สถานะ: มีการดำเนินการในปีการศึกษา 2569

ผู้ปกครองควรติดตามศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดและสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเป็นหลัก

12. ทุนพระราชทานเพื่อการศึกษาสงเคราะห์ มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ

มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นอีกกลไกสำคัญของการให้ความช่วยเหลือด้านการศึกษาแก่ผู้ประสบความเดือดร้อนและผู้ที่อยู่ในหลักเกณฑ์การสงเคราะห์

ทุนหรือการช่วยเหลือด้านการศึกษามีหลายรูปแบบ และการคัดเลือกไม่ได้ใช้ระบบสมัครออนไลน์ทั่วไป

ผู้สนใจควรติดต่อมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ประจำจังหวัด โรงเรียน หรือหน่วยงานสังคมสงเคราะห์ในพื้นที่

สถานะ: ดำเนินการต่อเนื่อง

คำแนะนำ: ผู้ที่ประสบภัยพิบัติหรือมีเหตุจำเป็นควรติดต่อหน่วยงานในพื้นที่โดยเร็ว ไม่ควรรอประกาศทุนออนไลน์

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

13. ทุนการศึกษาสมเด็จย่า 90

ทุนการศึกษาสมเด็จย่า 90 เป็นทุนที่มีความสำคัญต่อการผลิตบุคลากรด้านการพยาบาล โดยมุ่งสนับสนุนนักศึกษาพยาบาลตามหลักเกณฑ์ของมูลนิธิ

กลุ่มเป้าหมายหลักคือ นักศึกษาพยาบาลในสถาบันที่อยู่ในระบบการดำเนินงานของโครงการ

ดังนั้นผู้สนใจควรสอบถามวิทยาลัยพยาบาลหรือหน่วยงานกิจการนักศึกษาของสถาบันที่กำลังศึกษาอยู่

สถานะ: มีการดำเนินงานต่อเนื่อง

ไม่ใช่ทุนเปิดสมัครทั่วไปสำหรับนักเรียนทุกสาขา

14. ทุนมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ รัชกาลที่ 7 และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี

มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี มีการดำเนินงานด้านทุนการศึกษาและทุนสนับสนุนการศึกษาในหลายกลุ่ม

มีทั้งทุนสำหรับนักศึกษา ทุนด้านการค้นคว้าวิจัย และทุนเฉพาะกลุ่มตามหลักเกณฑ์ของมูลนิธิ

สถานะ: ดำเนินงานเป็นประเภททุน ไม่ใช่ทุนที่มีวันสมัครเดียวสำหรับคนทั่วประเทศ

ผู้สนใจควรติดตามประกาศของมูลนิธิและสถาบันการศึกษาที่เกี่ยวข้อง

15. มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์

มูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ เป็นองค์กรในพระบรมราชูปถัมภ์ที่มีการจัดสรรทุนการศึกษาระดับปริญญาตรีร่วมกับมหาวิทยาลัยและหน่วยงานต่าง ๆ

สำหรับปีการศึกษา 2569 มีทุนร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มหาวิทยาลัยพะเยา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และสำนักงาน กปร. รวมถึงทุนของมูลนิธิเองตามการพิจารณาของคณะกรรมการ

รอบปี 2569 เปิดรับสมัครตั้งแต่ 1 มกราคม–30 เมษายน 2569

สถานะ ณ 13 สิงหาคม 2569: ปิดรับสมัครรอบ 2569 แล้ว

เตรียมตัวปี 2570: ควรเริ่มติดตามตั้งแต่เดือนมกราคม หากรูปแบบการรับสมัครยังใกล้เคียงปีที่ผ่านมา

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์

16. ทุนการศึกษาของมูลนิธิชัยพัฒนา

มูลนิธิชัยพัฒนาดำเนินโครงการพัฒนาหลายด้าน รวมถึงการสนับสนุนด้านการศึกษาในพื้นที่และโครงการที่อยู่ภายใต้การดำเนินงานของมูลนิธิ

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเข้าใจว่าเป็นทุนที่เปิดสมัครออนไลน์ให้กับนักเรียนทุกคนทั่วประเทศทุกปี

ทุนหรือการสนับสนุนด้านการศึกษาจะขึ้นอยู่กับโครงการ พื้นที่ และกลุ่มเป้าหมาย

ผู้สนใจจึงควรตรวจสอบประกาศของมูลนิธิหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิชัยพัฒนา

17. ทุนในพระราชานุเคราะห์ผ่านมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ

กลุ่มนี้เป็นหนึ่งในชุดทุนที่น่าสนใจที่สุดสำหรับผู้ต้องการศึกษาต่อระดับสูงในต่างประเทศ

มหาวิทยาลัยต่างประเทศหลายแห่งได้ทูลเกล้าฯ ถวายทุนเพื่อพระราชทานแก่ผู้มีคุณสมบัติเหมาะสม โดยมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ เป็นหน่วยงานสำคัญในการดำเนินกระบวนการคัดเลือก

รายการที่ควรติดตาม ได้แก่

NTU – Nanyang Technological University ประเทศสิงคโปร์ ระดับปริญญาเอก

XJTU – Xi’an Jiaotong University ประเทศจีน ระดับปริญญาโท

Skoltech ประเทศรัสเซีย ระดับปริญญาโท

USTC – University of Science and Technology of China ระดับปริญญาโท

SUTD – Singapore University of Technology and Design ระดับปริญญาเอก

UCD – University College Dublin ประเทศไอร์แลนด์ ระดับปริญญาโท

สำหรับ USTC เว็บไซต์ทางการระบุชัดว่ามหาวิทยาลัยทูลเกล้าฯ ถวายทุนเพื่อพระราชทานแก่ผู้มีคุณสมบัติเหมาะสม โดยตั้งแต่ปีการศึกษา 2569–2571 มีจำนวน 4 ทุนต่อปี และการคัดเลือกปี 2569 ดำเนินในช่วงเดือนมกราคม–พฤษภาคม

สถานะ: รอบปี 2569 ของหลายโครงการผ่านช่วงรับสมัครแล้ว

เตรียมตัวปี 2570: ควรเริ่มติดตามตั้งแต่ปลายปี 2569 และต้นปี 2570 เพราะแต่ละมหาวิทยาลัยเปิดรับไม่พร้อมกัน

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ – รวมทุนการศึกษา

18. โครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล

โครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลเป็นโครงการที่สนับสนุนเยาวชนไทยในสายแพทยศาสตร์และสุขภาพให้มีโอกาสศึกษาวิจัย ฝึกอบรม หรือฝึกปฏิบัติงานในต่างประเทศ

โครงการนี้ควรแยกออกจาก “รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล” เพราะรางวัลกับทุนเยาวชนเป็นคนละส่วนกัน

ผู้สนใจต้องติดตามประกาศของมูลนิธิและกระบวนการเสนอชื่อผ่านสถาบันการศึกษา

สถานะ: ดำเนินการตามรอบของมูลนิธิ

การเตรียมตัว: ผลการเรียน ผลงานวิชาการ ภาษาอังกฤษ และโครงการวิจัยหรือแผนการศึกษาต้องมีความชัดเจน

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์

19. ทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย

ทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย เป็นทุนพระราชทานสำหรับพระภิกษุและสามเณร เพื่อส่งเสริมการศึกษาพระพุทธศาสนาและการพัฒนาศักยภาพของพระสงฆ์

เว็บไซต์โครงการมีข้อมูลการดำเนินงานและกิจกรรมของพระนิสิตทุนพระราชทานอย่างต่อเนื่อง รวมถึงกิจกรรมประจำปีการศึกษา 2568–2569

ทุนมีทั้งด้านการศึกษาบาลี การศึกษาระดับอุดมศึกษา และการฝึกอบรมตามโครงการ

กลุ่มเป้าหมาย: พระภิกษุและสามเณรที่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์

สถานะ: ดำเนินงานต่อเนื่อง

แหล่งข้อมูล: โครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย

20. ทุนในพระราชูปถัมภ์ของมูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อเด็กและเยาวชน

มูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อเด็กและเยาวชน ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีโครงการทุนการศึกษาเพื่อช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่ขาดโอกาส

เว็บไซต์ของมูลนิธิมีหมวด “โครงการทุนการศึกษา” โดยเฉพาะ และในปี 2569 มีการมอบทุนการศึกษาแก่เด็กและเยาวชนอย่างต่อเนื่อง

ทุนลักษณะนี้มุ่งลดภาระครอบครัวและช่วยให้เด็กสามารถเรียนต่อได้อย่างต่อเนื่อง

ข้อควรเข้าใจ: เป็นทุนขององค์กรในพระราชูปถัมภ์ ไม่ควรเรียกว่าเป็นทุนพระราชทานจากพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เว้นแต่ประกาศของโครงการจะระบุไว้โดยตรง

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิ CCF เพื่อเด็กและเยาวชนฯ

21. พระดาบส – การศึกษาวิชาชีพตามพระราชดำริ

“พระดาบส” แตกต่างจากทุนการศึกษาทั่วไป เพราะเป็นรูปแบบการศึกษาวิชาชีพที่เกิดจากพระราชดำริ เพื่อช่วยเหลือผู้ที่ขาดโอกาสทางการศึกษา ขาดแคลนทุนทรัพย์ และต้องการมีวิชาชีพติดตัว

มูลนิธิพระดาบสระบุถึงพระราชดำริในการช่วยเหลือผู้ยากไร้และผู้ที่ขาดโอกาสเล่าเรียนและไม่มีอาชีพ พร้อมจัดการศึกษาเน้นทักษะที่สามารถนำไปประกอบอาชีพได้จริง

โรงเรียนพระดาบสยังดำเนินงานอยู่ในปัจจุบัน และมีการดำเนินกิจกรรมทางการศึกษาอย่างต่อเนื่อง

สำหรับผู้ที่ต้องการเรียนสายช่างหรือวิชาชีพและมีข้อจำกัดด้านโอกาสทางการศึกษา โครงการนี้เป็นอีกช่องทางที่ควรศึกษามากกว่าการมองหาเฉพาะ “ทุนมหาวิทยาลัย”

สถานะ: ดำเนินงานต่อเนื่อง

แหล่งข้อมูล: มูลนิธิพระดาบส

22. การสนับสนุนการศึกษาสำหรับบุตรและครอบครัวตำรวจตระเวนชายแดน

มีทุนและการสนับสนุนการศึกษาเฉพาะกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับครอบครัวตำรวจตระเวนชายแดน ซึ่งมีวัตถุประสงค์ช่วยเหลือบุตรและครอบครัวของผู้ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่ชายแดน

ทุนลักษณะนี้ไม่ใช่ทุนเปิดสมัครสำหรับนักเรียนทั่วไป แต่ใช้ระบบเสนอชื่อหรือพิจารณาตามหลักเกณฑ์ของหน่วยงานและมูลนิธิ

สถานะ: เฉพาะกลุ่ม

ผู้มีสิทธิควรสอบถามหน่วยงานต้นสังกัดหรือกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน

23. ทุนพระราชทานในโครงการกองทุนการศึกษา

โครงการกองทุนการศึกษามีเป้าหมายสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่นักเรียนในโรงเรียนที่อยู่ภายใต้โครงการ พร้อมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการพัฒนาคุณภาพชีวิต

ทุนในกลุ่มนี้จึงแตกต่างจากทุนที่เปิดให้สมัครทั่วประเทศ เพราะนักเรียนต้องอยู่ในโรงเรียนหรือกลุ่มเป้าหมายของโครงการ

สถานะ: ดำเนินการผ่านโรงเรียนและคณะกรรมการโครงการ

วิธีเข้าถึง: สอบถามโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

24. กองทุนพัฒนาเด็กชนบท ในพระราชูปถัมภ์

กองทุนพัฒนาเด็กชนบท ในพระราชูปถัมภ์ฯ เป็นกลไกช่วยเหลือเด็กในพื้นที่ชนบทและเด็กที่ขาดโอกาส

อย่างไรก็ตาม กลุ่มเป้าหมายของกองทุนมีลักษณะเฉพาะ และไม่ได้เป็นทุนศึกษาต่อระดับมหาวิทยาลัยสำหรับบุคคลทั่วไป

ดังนั้นควรจัดอยู่ในหมวด “กองทุนเพื่อเด็กและเยาวชนตามพระราชูปถัมภ์” มากกว่าจะจัดเป็นทุนเรียนต่อทั่วไป

สรุปทุนสำคัญตามระดับการศึกษา

นักเรียน ม.3 ที่กำลังวางแผนเรียนต่อ ม.ปลาย

ควรติดตาม ม.ท.ศ. และทุนในระบบจังหวัด/โรงเรียน รวมถึงทุนของมูลนิธิที่รับนักเรียนขาดแคลนทุนทรัพย์

นักเรียน ม.6

ควรจับตาทุนเล่าเรียนหลวง รวมถึงทุนรัฐบาลอื่นที่สำนักงาน ก.พ. ประกาศในแต่ละปี

นักเรียนสายอาชีพ

ควรติดตามทุนเฉลิมราชกุมารี ทุนมูลนิธิ และพระดาบส รวมถึงทุนของสถาบันอาชีวศึกษา

นักศึกษาปริญญาตรี

ควรติดตามทุนภูมิพล ทุนสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ทุนแม่ฟ้าหลวง ทุนร่วมจิตต์น้อมเกล้าฯ และทุนเฉพาะของมหาวิทยาลัย

ผู้จบปริญญาตรีที่ต้องการเรียนต่อต่างประเทศ

ควรเตรียมตัวสำหรับทุนอานันทมหิดล ทุนสิริกิติ์บรมราชินีนาถ ทุนพัชรกิติยาภาฯ และทุนในพระราชานุเคราะห์ผ่านมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศฯ

นักศึกษาแพทยศาสตร์

ควรติดตามโครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล

พระภิกษุและสามเณร

ควรติดตามทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย และทุนการศึกษาที่อยู่ในระบบพระพุทธศาสนา

เด็กและเยาวชนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ

ควรติดตามทุนมูลนิธิคุณพุ่มและหน่วยงานการศึกษาพิเศษในจังหวัด

เตรียมตัวขอทุนอย่างไรให้พร้อมก่อนประกาศรับสมัคร

การเตรียมตัวที่ดีที่สุดไม่ใช่รอให้ทุนประกาศแล้วจึงเริ่มหาเอกสาร แต่ควรสร้าง “แฟ้มทุน” ของตัวเองล่วงหน้า

เอกสารพื้นฐานที่ควรเตรียม ได้แก่ Transcript ใบรับรองการเป็นนักเรียนหรือนักศึกษา หนังสือรับรองความประพฤติ สำเนาเอกสารประจำตัว Portfolio เกียรติบัตร ผลงานวิชาการ และหลักฐานกิจกรรมจิตอาสา

สำหรับทุนที่พิจารณาฐานะครอบครัว ควรเตรียมข้อมูลรายได้ของครอบครัว ภาระค่าใช้จ่าย จำนวนสมาชิกในครอบครัว และหลักฐานอื่นตามที่ทุนกำหนด

สำหรับทุนต่างประเทศ ควรเริ่มเตรียมภาษาอังกฤษล่วงหน้าอย่างน้อย 6–12 เดือน โดยเฉพาะ IELTS หรือ TOEFL หากประกาศทุนกำหนด

ส่วนผู้สมัครระดับปริญญาโทและปริญญาเอกควรเตรียม CV ภาษาอังกฤษ Statement of Purpose และ Research Proposal ให้พร้อม

สิ่งที่สำคัญไม่แพ้เกรดคือ “ตัวตนของผู้สมัคร” ผู้สมัครควรสามารถอธิบายได้อย่างชัดเจนว่า เหตุใดจึงเหมาะสมกับทุน ต้องการใช้ความรู้อะไร และเมื่อได้รับโอกาสแล้วจะนำความรู้กลับมาสร้างประโยชน์ให้สังคมและประเทศอย่างไร

ปฏิทินเตรียมทุนปี 2570

สิงหาคม–ตุลาคม 2569

เป็นช่วงที่เหมาะสำหรับจัดทำบัญชีทุนที่ตนเองมีสิทธิสมัคร เตรียม Transcript Portfolio หนังสือรับรอง และเริ่มสอบภาษาอังกฤษ

ตุลาคม–ธันวาคม 2569

ควรจับตาทุนเล่าเรียนหลวงและทุนรัฐบาลระดับมัธยมศึกษาของสำนักงาน ก.พ. โดยรอบปี 2569 เปิดรับสมัครวันที่ 10–30 ตุลาคม 2568

ช่วงปลายปีควรติดตามทุนต่างประเทศของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศฯ ด้วย

มกราคม–เมษายน 2570

เป็นช่วงที่ทุนต่างประเทศหลายโครงการและทุนแม่ฟ้าหลวงเคยเปิดรับสมัคร โดยรอบแม่ฟ้าหลวงปี 2569 เปิดตั้งแต่ 1 มกราคม–30 เมษายน

พฤษภาคม–กันยายน 2570

ควรจับตาทุนด้านกฎหมาย ทุนเฉพาะทาง และทุนของมูลนิธิต่าง ๆ ซึ่งกำหนดการจะแตกต่างกันตามหน่วยงาน

สิ่งที่ต้องระวังในการสมัครทุนพระราชทาน

ประการแรก อย่าเชื่อโพสต์ที่บอกว่า “เปิดรับสมัครแล้ว” หากไม่มีประกาศจากหน่วยงานเจ้าของทุน

ประการที่สอง อย่าจ่ายเงินให้บุคคลที่อ้างว่าสามารถช่วยให้ได้รับทุน

ประการที่สาม อย่าส่งเอกสารส่วนตัว เช่น สำเนาบัตรประชาชนหรือข้อมูลทางการเงิน ไปยังเว็บไซต์หรือบัญชีที่ไม่ใช่ช่องทางของหน่วยงาน

ประการที่สี่ ตรวจสอบปีการศึกษาให้ชัดเจน เพราะทุนจำนวนมากเปิดปีละครั้ง และกำหนดการอาจเปลี่ยนได้

ประการที่ห้า แยก “ทุนพระราชทาน” ออกจาก “ทุนในพระราชูปถัมภ์” เพราะมีความหมายและระบบการบริหารแตกต่างกัน การใช้คำอย่างถูกต้องเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ

สรุป: โอกาสมีอยู่ แต่ต้องรู้ว่าทุนไหนเหมาะกับเรา

ทุนพระราชทาน ทุนตามพระราชดำริ และทุนในพระบรมราชูปถัมภ์–พระราชินูปถัมภ์ของประเทศไทยมีความหลากหลายมาก ตั้งแต่ทุนสำหรับนักเรียน ม.3 ทุนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ทุนอาชีวศึกษา ทุนมหาวิทยาลัย ทุนสำหรับพระภิกษุและสามเณร ทุนสำหรับเด็กพิการ ไปจนถึงทุนระดับปริญญาโท ปริญญาเอก และการวิจัยในต่างประเทศ

สิ่งสำคัญที่สุดจึงไม่ใช่การสมัครให้ได้ “ทุกทุน” แต่คือการค้นหาให้พบว่า ทุนใดตรงกับระดับการศึกษา คุณสมบัติ สาขาวิชา และสถานะของตนเองมากที่สุด

สำหรับปี 2569 มีทุนที่ยังควรติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เช่น ทุนพัชรกิติยาภาฯ ซึ่งเนติบัณฑิตยสภามีประกาศรับสมัครอย่างเป็นทางการในปี 2569 ขณะที่ทุนแม่ฟ้าหลวงรอบปี 2569 ปิดรับสมัครไปแล้ว และทุนต่างประเทศของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศฯ หลายรายการได้ผ่านรอบการคัดเลือกปี 2569 ไปแล้ว

สำหรับผู้ที่ตั้งเป้าหมายปี 2570 เวลาที่ดีที่สุดในการเตรียมตัวคือ “ตั้งแต่วันนี้” เพราะเอกสาร ภาษาอังกฤษ Portfolio และผลงานทางวิชาการไม่สามารถสร้างขึ้นได้ภายในไม่กี่วัน

และเหนือสิ่งอื่นใด ผู้สมัครควรตรวจประกาศจาก หน่วยงานเจ้าของทุนโดยตรงทุกครั้งก่อนสมัคร เพราะกำหนดการ คุณสมบัติ จำนวนทุน และวิธีคัดเลือกสามารถเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละปี

แหล่งข้อมูลทางการสำหรับติดตามทุน

สำนักงาน ก.พ.

กระทรวงศึกษาธิการ

สำนักงาน กปร.

มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา

มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ

มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์

มูลนิธิร่วมจิตต์น้อมเกล้าฯ เพื่อเยาวชนฯ

มูลนิธิช่วยนักเรียนที่ขาดแคลน ในพระบรมราชินูปถัมภ์

มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

มูลนิธิ CCF เพื่อเด็กและเยาวชนฯ

มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ

โครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย

มูลนิธิพระดาบส

เนติบัณฑิตยสภา ในพระบรมราชูปถัมภ์

หมายเหตุ: บทความนี้รวบรวม “ทุนและโครงการด้านการศึกษา” ที่ตรวจสอบพบจากหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ไม่ได้อ้างว่าเป็นทะเบียนกลางที่รวบรวมทุนทุกโครงการในประเทศไทยได้ครบ 100% เนื่องจากประเทศไทยไม่มีฐานข้อมูลกลางสาธารณะเพียงแห่งเดียวที่รวบรวมทุนพระราชทาน ทุนตามพระราชดำริ และทุนในพระบรมราชูปถัมภ์ทั้งหมดไว้ในระบบเดียวกัน การสมัครจริงจึงต้องยึดประกาศของเจ้าของทุนเป็นหลักเสมอ