ชายชิดซ้ายให้หญิงแซง! เรียน ป.ตรีกว่าล้านคน มากกว่าชาย 3.2 แสนคน

นักศึกษา ป.ตรี ทุก 10 คน เป็นผู้หญิงเกือบครึ่ง — แต่พอถึง ป.เอก กลับสูสีกันแทบพอดี

ถ้าเดินเข้าไปในห้องเรียนระดับปริญญาตรีของมหาวิทยาลัยไทยวันนี้ มีโอกาสสูงที่จะเห็นนักศึกษาหญิงมากกว่านักศึกษาชายอย่างชัดเจน และตัวเลขล่าสุดของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ยืนยันภาพนั้น

รายงานจำนวนนักศึกษา ปีการศึกษา 2568 ภาคการศึกษาที่ 2 ระบุว่า นักศึกษาที่กำลังศึกษาและรักษาสภาพทั้งหมด 1,883,927 คน เป็นผู้หญิง 1,114,125 คน (ร้อยละ 59.14) และผู้ชาย 769,802 คน (ร้อยละ 40.86) ผู้หญิงจึงมากกว่าผู้ชาย 344,323 คน

ป.ตรี: ผู้หญิงทะลุล้าน ทิ้งห่างผู้ชาย 3.2 แสน

ระดับปริญญาตรีซึ่งเป็นเส้นทางหลักของระบบอุดมศึกษา มีนักศึกษารวม 1,716,217 คน (ร้อยละ 91.10 ของนักศึกษาทั้งหมด) เป็นผู้หญิงถึง 1,021,597 คน ขณะที่ผู้ชายมี 694,620 คน ผู้หญิงจึงมากกว่าผู้ชาย 326,977 คน

ส่วนต่างนี้ใหญ่แค่ไหน? มากกว่าจำนวนนักศึกษาทั้งหมดของมหาวิทยาลัยรามคำแหง (277,765 คน) ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยที่มีนักศึกษามากที่สุดในประเทศ หรือพูดง่าย ๆ ว่า นักศึกษาปริญญาตรีทุก 10 คน เป็นผู้หญิงเกือบ 6 คน

ไล่ดูทีละระดับ: หญิงนำเกือบทุกสนาม

เมื่อไล่ดูทีละระดับ ผู้หญิงมีจำนวนมากกว่าผู้ชายในระดับปริญญาตรี ปริญญาโท ประกาศนียบัตรบัณฑิต ประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูง และประกาศนียบัตร (หลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล) โดยระดับปริญญาโทมีผู้หญิง 66,027 คน เทียบกับผู้ชาย 48,019 คน หรือมากกว่า 1.38 เท่า

จุดพลิก: ป.เอก สูสี ปวช. ผู้ชายนำ

แต่ภาพไม่ได้เป็นแบบนี้ทุกระดับ ที่น่าสนใจที่สุดคือ ปริญญาเอก ซึ่งแทบจะเท่ากันพอดี ผู้ชาย 15,724 คน ผู้หญิง 15,616 คน ต่างกันเพียง 108 คน ผู้หญิงคิดเป็นร้อยละ 49.83 และเป็นระดับเดียวในบรรดาปริญญาตรี โท และเอก ที่ผู้ชายมีจำนวนมากกว่าเล็กน้อย

คำถามคือ ทำไมผู้หญิงที่นำห่างในระดับปริญญาตรีถึงร้อยละ 59.53 จึงลดสัดส่วนลงจนเหลือราวครึ่งหนึ่งในระดับปริญญาเอก ข้อมูลชุดนี้ยังไม่ได้ให้คำตอบ แต่เป็นโจทย์ที่ควรศึกษาต่อ

ขณะที่สายวิชาชีพที่จัดสอนในสถาบันอุดมศึกษากลับเป็นขั้วตรงข้าม ระดับ ปวช. มีผู้ชาย 3,744 คน ผู้หญิง 1,400 คน หรือผู้ชายมากกว่า 2.67 เท่า และระดับ ปวส. มีผู้ชายมากกว่า 1.54 เท่า

เลือกสาขาก็ยังแบ่งฝั่ง

รายงานของ อว. ยังระบุว่า เมื่อแยกตามกลุ่มสาขาวิชา กลุ่ม เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICTs) และกลุ่ม วิศวกรรม การผลิต และการก่อสร้าง มีนักศึกษาชายมากกว่าหญิงเกือบ 2 เท่า ขณะที่กลุ่ม สุขภาพและสวัสดิการ (Health and Welfare) มีนักศึกษาหญิงมากกว่าชายประมาณ 2.8 เท่า และกลุ่ม การศึกษา (Education) ก็มีสัดส่วนผู้หญิงสูงกว่าอย่างชัดเจน

แล้วผู้ชายไปอยู่ไหน?

ข้อมูลชุดนี้ไม่ได้บอกว่าผู้ชายที่ไม่ได้เรียนปริญญาตรีเลือกเส้นทางใด แต่ตัวเลข ปวช. และ ปวส. ที่ผู้ชายนำ รวมถึงข้อสังเกตในรายงานของ อว. เอง ชี้ว่าผู้ชายส่วนหนึ่งอาจมุ่งสู่สายวิชาชีพและสายเทคนิคมากกว่า ซึ่งอาจสัมพันธ์กับลักษณะอาชีพและความต้องการของตลาดแรงงานในบางสาขา

ไม่ว่าคำตอบจะเป็นอะไร ตัวเลข 326,977 คน กำลังบอกว่า “บัณฑิตไทย” รุ่นต่อ ๆ ไปจะเป็นผู้หญิงเป็นส่วนใหญ่ และเป็นคำถามสำคัญสำหรับทั้งตลาดแรงงาน นโยบายการศึกษา และครอบครัวไทยว่า จะรับมือกับการเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร

ที่มาข้อมูล: สรุปรายงานจำนวนนักศึกษา ปีการศึกษา 2568 ภาคการศึกษาที่ 2 (ภาพที่ 5 จำแนกตามระดับการศึกษาและเพศ) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม — https://info.mhesi.go.th ร้อยละและอัตราส่วนคำนวณโดยผู้เขียนจากตัวเลขในรายงาน